Ik heb jaren geleden mijn vader in zak en as meegemaakt. Hij had medicijnen voorgeschreven gekregen die hij de rest van zijn leven zou moeten slikken. En daar wilde hij eigenlijk niet aan. Ik zei hem toen dat dit een gevolg was van het ouder worden; we worden nu eenmaal ouder en hebben dan hulp nodig bij het functioneren van het lichaam. Ik vond dat mijn vader zich aanstelde op iets dat zo logisch was.
Maar nu begreep ik hem meer dan ooit. Ik had het verdict gekregen dat ik slaapapneu heb en dat ik hulp nodig heb bij ademhalen tijdens mijn slaap. Ik zou een machine krijgen met een kapje. En nu was het mijn beurt om in zak en as te zitten.
Ik had het gevoel gefaald te hebben. Gefaald aan mezelf, aan de wereld. Ik was ouder en had jarenlang gedaan of ik onsterfelijk was en het eeuwige leven nog zou wachten. En nu was ik veroordeeld tot slapen met een machine om mij rust te gunnen. Om mij in leven te houden!
Ik vind mezelf niet bijzonder slecht, maar ik zat met mijn gedachten bij Darth Vader. De slechterik uit Star Wars. Zijn lichaam was zo kapot na een duel met zijn oude leermeester Obi-Wan dat hij een mechanisch pak kreeg om in leven te kunnen blijven. Vandaar dat zijn stem klinkt alsof hij ademproblemen heeft en eigenlijk altijd een, iconische, helm draagt.
Omdat hij natuurlijk ademproblemen heeft! Net als ik! En ik zou ook veranderen in een soort Darth Vader. Niet met een eng masker, maar het masker was eng voor mij! Het masker symboliseerde ouder worden. Het betekende een confrontatie met mijn sterfelijkheid. Het betekende afhankelijkheid van meer dan mezelf. Van iets dat groter was, dat enger was. Een afglijden naar een onvermijdelijke dood, terwijl ik niet eens een top had gezien!
Ik vroeg me dan ook oprecht af wat er zou gebeuren en hoe het zou zijn. Ik kreeg een afspraak dat ik een cpap-apparaat zou krijgen en dat ze dat thuis zouden komen installeren. Nóg een stressmoment erbij; kon ik mijn hele huis gaan kuisen omdat er een vreemde over de vloer komt! Bovendien kwam die knakker heel nauw tussen 8:30 en 17:00. Dus ik kon ook een werkdag inleveren!
Ik zag dus steeds meer op tegen dit hele avontuur. Ik had me juist zorgen gemaakt over de testfase. Ik had namelijk altijd gedacht dat dat in een slaaplab zou zijn. Ik zag mezelf al wakker liggen en proberen in slaap te vallen. In een of andere kale en onpersoonlijke ruimte in het ziekenhuis terwijl dokters en zusters me aan zouden staren. Dat was het dus niet, maar het krijgen van het apparaat benaderde wel dit doembeeld.
Op de bewuste dag was ik dan ook thuis en extra vroeg wakker zodat ik nog kon stofzuigen, de afwas klaar kon zetten en de wc kon schoonmaken. Toen kreeg ik een bericht dat ze tussen 11:00 en 13:30 zouden komen. Ik had dat bericht graag veel eerder gekregen, maar dat gaf mij dus genoeg tijd. Maar ik had het ontbijt nog niet achter de kiezen toen mijn telefoon ging; de man die langs zou komen, zijn eerste patiënt was uitgevallen (waaruit vraag ik me dan af) en of hij meteen kon komen?
Paniek! Snel aankleden, de afwas wegzetten, de wc schoonmaken, de deuren ontsmetten en stofzuigen. Ik was net bezig in de woonkamer toen ik een auto in de straat zag stoppen. Een man bezakt met mappen, tassen en rolkoffers kwam naar mijn voordeur.
Hij presenteerde mij het apparaat dat mij zou omtoveren in de schrik van het sterrenstelsel. Een apparaat ter grootte van een kleine schoenendoos en compleet overontworpen. Ik kreeg les hoe ik water in het apparaat moest gieten, hoe ik het neusmasker op moest zetten, hoe ik de instellingen aan moest passen. Ik denk dat ik de beste man een beetje wanhopig aanstaarde terwijl hij instellingen aanpaste en mijn neus opmat voor de juiste maat.
Die avond kroop ik in bed. Een paardenhoofdstel rond mijn hoofd en een slang aan mijn neus. Het apparaat zoemde en ik begon plichtmatig adem te halen, mezelf afvragend of ik ooit in slaap zou vallen. Hoe moest ik dat doen? Ik voelde te veel, ik hoorde te veel en dit zou nooit werken! Ik had vroeger ook een nachtbeugel en die heb ik afgezworen omdat ik die in de nacht steeds uitspuugde. Ik zou dit elektronisch blaasspul onvermijdelijk ook van me af gooien ergens halverwege mijn slaap!
Vijf uur later werd ik wakker. Ik had niet geplast. Ik was nauwelijks wakker geweest. Het apparaat gaf aan dat ik nog maar 3.1 keer per uur apneu had gehad die nacht. Die dag voelde ik me vermoeid, maar ook als herboren! Ik viel niet meer in slaap, ik waardeerde het zonlicht, ik waardeerde mijn werk. De nacht erna ging het beter, en in het weekeinde haalde ik voor het eerst in jaren acht uur onafgebroken slaap en voelde ik me weer fit!
Toen zei ik al, en nu een aantal maanden in mijn behandeling herhaal ik nog een keer de kreet die iedereen zegt wanneer er een onverwachte verbetering in zijn of haar leven is: ik had het veel eerder moeten doen! Pas op Melkweg! Darth Vader is opgestaan, en klaarwakker!