Ik heb ooit eens gelezen dat regels en voorschriften zijn geschreven met bloed. Een visualist als ik ben zag ik dan ook voor me hoe iemand, met een ouderwetse ganzenveer, in rode inkt aan het schrijven is over een vel perkament. Maar in plaats van de punt te dopen in een inktpotje gebruikt hij een open wond van iemand die vlak naast hem ligt. Lekker goor.
Maar het is natuurlijk symbolisch bedoeld. Het is de gedachte, of het besef, dat regels zijn gemaakt nadat het fout is gegaan. Dat je riemen om moet hebben in een auto is niet om mensen te ergeren, al gebeurt dat natuurlijk wel. Maar dat is omdat er iets te veel mensen zijn geweest die probeerden de voorruit er met de blote knar uit te tikken na een aanrijding. En hoe erg een gebroken rib ook is, het is iets beter dan een begrafenis met gesloten kist omdat je niet meer te herkennen bent.
Hetzelfde geldt natuurlijk voor de meeste verkeersregels. Het hoeft natuurlijk niet altijd dodelijk te zijn. Het Guinness World Records is bijvoorbeeld al jaren geleden opgehouden met het bijhouden van de jongste piloot en zeiler. In de lust naar roem werden de kandidaten een beetje te jong en werd het levensgevaarlijk. En je moet ook beseffen dat als een bootje zinkt niet alleen de kapitein natte voeten krijgt, hoe jong die ook is. Er zal ook kustwacht uit moeten rukken voor een dure en gevaarlijke operatie om levens te redden of lichamen op te sporen.
Van sommige regels en wetten kan je maar beter niet weten waar die vandaan komen. Hoe weten we de werking van sommige medicijnen en de uitwerking van chemicaliën? Hoe weten we welke elektrische spanning dodelijk is voor een mens? Gezond denkende mensen geven zich niet op voor dit soort vraagstukken en op gevangenen of gekken mag je niet zomaar experimenten loslaten.
Voor wie dat niet wil weten kan de komende vier paragrafen overslaan (ik zet wel een sterretje*) want het is geen fijn verhaal. Het heeft te maken met het Japanse project “Eenheid 731”. Een faciliteit waar het Japanse Keizerlijke leger en overheid tijdens de Tweede Wereldoorlog testen uitvoerden op gevangengenomen Chinese burgers. Anders dan de kleine projectjes die zieke dokters in Europese concentratie- en vernietigingskampen deden was 731 een laboratoriumtest op industriële schaal.
Vragen die we liever niet stellen, of beantwoord willen zien, werden daar wél gesteld en geprobeerd een antwoord bij te vinden. Hoe lang kan een mens zonder zuurstof? En is er dan nog een verschil tussen mannen, vrouwen en kinderen en hun fysieke gesteldheid? De vraag welke stroomspanning dodelijk is. Hoelang duurt er voor iemand werkelijk bezwijkt aan de kou, of aan de pest?
Mensen die in 731 terecht kwamen verloren alle menselijkheid. Ze kregen een nummer en werden door de medewerkers van de faciliteit omschreven als “boomstam”. Verspilbaar als laboratorium muizen en ratten. Net als die dieren kwamen de meeste van de slachtoffers ook aan hun einde op de snijtafel. Waar ze, soms nog levend en zonder verdoving, in onderdelen uit elkaar werden gehaald en minutieus onderzocht op de uitwerking van de experimenten.
Na afloop van de oorlog gingen, net als in Europa, de meeste daders vrijuit. Sterker, net als in Europa met Operatie Paperclip was gebeurd: het naar Amerika transporteren van geleerden en professoren, namen de geallieerden de kennis direct over.
*
Zo weten we dus wanneer het nét niet dodelijk is om je vinger in een stopcontact te steken. Daar zijn een hoop wetten en testen aan vooraf gegaan.
Elke regel is geschreven in bloed. Maar ik kwam toch een regel tegen die mij deed twijfelen. Een tijd terug ging ik eten bij Wereldrestaurant A2. Het is… niet anders dan de A15 in Gorinchem waar ik wel vaker ga bunkeren. Het is een wok, het is ijs en het is een bakplaat waar je ongegeneerd kan vreten tot je kokhalst. Niet sjiek, niet eens echt gezellig. Maar het dient zijn doel.
Anders dan bij de A15 zag ik in dit dertien plaatsen hoger gezette filiaal overal regels en boetes. De regel dat je bij het verspillen van voedsel een boete opgelegd kreeg deed mij de wenkbrauwen fronsen. Logisch natuurlijk, maar na enig… testen kwamen we erachter dat deze regel met een korreltje zout moet worden genomen. Persoonlijk denk ik dat deze in het leven geroepen is voor mensen die hun hele bord vol gooien, en daarna alleen nog maar gebruiken om er verliefd naar te staren. Als je besluit dat je een stukje biefstuk echt niet op kan, dan doen ze niet heel moeilijk.
In dezelfde categorie was de regel dat frisdranken in flessen niet mee naar huis mochten worden genomen! Eigenlijk nogal logisch, maar er is dus een moment geweest dat iemand bezig was om het hele schap Pepsi leeg te graaien en toen het personeel ingreep geroepen heeft: “waar staat dat het niet mag?”
En dan het verhaal van de week dat iemand probeerde om sushi mee naar huis te nemen. Daar zal dan ook wel een regel aan worden gehangen.
Of deze regels zijn ook geschreven in bloed? In dat geval is het een aardige vechtpartij geweest, met cola en volle borden als inzet.